NURIA GIL CALVIÑO

2026ko otsailean, Emakundek funtsezko azterlan bat aurkeztu zuen Euskadin bakarrik bizi diren pertsonen errealitateari buruz. Emaitzek gure gizartean zahartzaroaz eta adineko emakumeez dugun irudi soziala sakonki birpentsatzera gonbidatzen gaituzte.

Daturik argigarriena: Euskadin bakarrik bizi direnen % 33 65 urtetik gorako emakumeak dira. Kopuru horrek, demografiaz ez ezik, bizi-errealitate konplexuez ere hitz egiten du, ñabarduraz beteak eta estereotipo nagusiek askotan ikusezin bihurtzen dituztenak.

Bakarrik Bizi: Bakardadea ala Ikaskuntza?

Emakundek finantzatutako ikerketak estereotipo errotuenetako bat desegiten du: bakarrik bizitzeak bakarrik sentitzea esan nahi duela. Adineko emakume askorentzat, etapa hau hazkunde pertsonalerako, autoaurkikuntzarako eta erabateko autonomiarako aukera bat da.

Politika publikoen erronkak

Emakunderen azterlanak deskribatzen duen errealitateak erronka zehatzak planteatzen dizkie Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde publikoei. Bakarrik bizi diren adineko emakumeen ongizatea bermatzeko, politika espezifikoak behar dira, generoarekiko sentikorrak eta bizi-ibilbide desberdinetara egokituak.

1. Independentzia-ibilbidea aitortzea: Funtsezkoa da gazteen artean independentzia kontzienteki aukeratu zuten emakumeen zeregina ikusaraztea eta balioestea, haien historia gabeziako edo uko egiteko narratibara mugatu gabe.
2. Zaurgarritasunik gabeko autonomia bermatzea: Gizarte-politikek ziurtatu behar dute bakarrik bizitzeak ez dakarrela arrisku-egoerarik, eta adineko emakume bakoitzaren autonomia eta duintasuna errespetatzen duten laguntza-baliabideak eskaini behar dituzte.
3. Zerbitzuak errealitate berrietara egokitzea: Gizarte-, osasun- eta komunitate-zerbitzuek eboluzionatu egin behar dute, Euskadiko gaur egungo emakumeen zahartzaroko esperientzien eta premien aniztasunari erantzuteko.

Testuinguru demografikoa EAEn

Euskal Autonomia Erkidegoan bakarrik bizi direnen ia herena 65 urte edo gehiagoko emakumeak dira. Datu horrek joera demografiko bat islatzen du, salbuespenezkoa izan beharrean, euskal gizartearen errealitate estruktural gisa finkatu dena.

Emakumeen bizi-itxaropen handiagoak, familia-egitura historikoekin konbinatuta, azaltzen du, neurri handi batean, zahartzaroko kide bakarreko familien feminizazioa.

Zahartzaroa Betetasun Etapa gisa

Zahartzaroan bakarrik bizitzea ez da isolamenduaren sinonimoa, ahalduntzeko, ikasteko eta garapen pertsonalerako bide posible bat baizik.

Hirugarren adineko esperientzien aniztasuna ospatzen duen eredu baterantz doa Euskadi, bizi-aukera bakoitzaren balioa aitortuz. Osotasunak ez du adinik, eta autonomia bizitza osoan zehar hedatzen den eskubidea da.

• Ahalduntzea: Independentzia, sendotasun eta identitate-iturri gisa.
• Komunitatea: Laguntza-sareak, ongizate kolektiboaren euskarri.
• Osotasuna: Zahartzaroa etengabeko errealizazio- eta hazkunde-etapa gisa.