F. JAVIER SÁNCHEZ MARCOS

55 metro eskaseko barrunbe natural batek Aizkorriko mendilerroaren gailurra zulatzen du, mendia gurinezkoa balitz bezala. Probintzia arteko atari hau milaka urtez merkatari, erromes eta artzainei Euskadiko sabaia zeharkatzeko balio izan die, Gipuzkoa berdea eta hezea Arabako Lautadarekin lotuz. UNESCOk 2015ean Barnealdeko Euskal Bidearen zati gisa onartu zuen San Adriango tunela Donejakue Bidearen puntu mitikoenetako bat da.

Tunelaren ipar-ekialdeko sarreran harrizko horma bat dago, erdi-puntuko arkuarekin, mendeetako giza joan-etorrien eta probintzien arteko merkataritzaren lekuko isila.

 

Muga bat, negozio bat eta aterpe bat

Aizkorri-Aratz mendilerroa Euskadiko sabaia da: kareharrizko harresi bat, urrunetik begiratuta horma gaindiezina dirudiena. Ez dago pitzadurarik, ez mendi-mazela leunik, ez begi atseginezko pasabiderik. Baina galtzada zahar harriztatuari jarraituz oinetaraino iristen direnek gauza harrigarri bat aurkitzen dute: probintzia arteko atari baten ahoa.

San Adriango tunela Barnealdeko Euskal Bidearen zati da gaur egun, Erdi Arotik Kantauriko kostaldea eta Frantziako Bidea lotzen zituen Donejakue Bidearen zati. UNESCOk 2015ean Gizateriaren Ondare gisa aitortu zuenez, urrats hori Europako Done Jakue Sarearen tarterik berezienetako eta oroigarrienetako bat da.

Gizateriaren Ondare izendatzeak Barnealdeko Euskal Bidearen eta San Adriango tunelaren aparteko balio unibertsala aitortzen du, bertako bitxirik enblematikoena baita.

 

Zegama: ataria zaintzen duen herria

Zegama tunela ezagutzeko abiapuntua da. Herria Oria bailarako baserri multzo bat da, Aizkorriko Parke Naturalaren azpian eta pagadiz inguratua. Tourseko San Martin elizan Gipuzkoako gurutzerik zaharrenetako bat gordetzen du.

Monumentuez eta mendizale eta erromes espirituaz gain, Zegaman Aizkorriko Ataria Interpretazio Zentroa dago. Bertan, bidaiariak artzaintzak eta igarobideak mendeetan zehar euskal nortasuna nola moldatu duten ikus dezake tunela bere begiekin ikusi aurretik.

 

 

2015ean Gizateriaren Ondare izendatutako Barnealdeko Euskal Bidearen barruan, tunela lehen mailako helmuga da kultura eta Done Jakueren turismorako.